Over kansRIJK
Samen bouwen aan een kansrijke toekomst
KansRIJK is een preventieve interventie en wil bijdragen aan: een positieve ontwikkeling van jeugdigen, een positief opgroeiklimaat, en het meedoen in de samenleving van jeugdigen waarover zorgen bestaan rond risicogedrag en/of schoolverzuim. Er wordt gewerkt aan het vergroten van hun veerkracht door het versterken van beschermende factoren en het verminderen van risicofactoren, bij jeugdigen zelf en in hun omgeving.
De regie van de begeleiding ligt bij de jeugdigen, ouders, en zelfgekozen steunfiguren. Het lokale team behoudt de regie over het totale hulpverleningsproces, waarbij de inzet van kansRIJK aanvullend en versterkend is. De kansRIJK-werker voegt forensische expertise toe, ondersteunt, motiveert en begeleidt. Eigen keuzes, doelen en wensen van de jeugdige zijn leidend in het traject.
Een medewerker van het lokaal team vertelt:
“Het gaat vaak om jeugdigen waar we ons allemaal zorgen om maken. We voelen dat het de verkeerde kant op dreigt te gaan, en dat kattenkwaad of beginnend schoolverzuim langzaam overgaat naar ernstiger risicogedrag. Een jeugdige wordt gezien met een overlastgevende groep op straat, of lijkt betrokken bij drugsdealen of risicogedrag van anderen. Er is nog geen sprake van strafbaar gedrag, maar er komen meer en meer signalen binnen. We willen voorkomen dat deze jeugdige in het strafrecht terecht komt, met alle gevolgen van dien.”
Hoe is de kansRIJK-methodiek tot stand gekomen?
De kansRIJK-methodiek is ontwikkeld vanuit de behoefte om eerder en effectiever te handelen bij jeugdigen met risicogedrag. Gecertificeerde Instellingen (GI) merkten in hun werk binnen de jeugdreclassering regelmatig op dat jeugdigen pas laat in beeld kwamen: “Waren we er maar eerder bij geweest, dan hadden we deze situatie mogelijk kunnen voorkomen.” Die ervaring, gecombineerd met signalen uit het lokale veld waar professionals vaak handelingsverlegen zijn bij risicovol gedrag, leidde tot de ontwikkeling van een nieuwe aanpak.
Binnen het landelijke programma Preventie met Gezag zijn de GI’s daarom gestart met kansRIJK: een innovatieve methodiek waarin hun forensische expertise vrijwillig wordt ingezet, in nauwe samenwerking met het lokale team, jeugdigen en hun ouders. Door vroegtijdig te reageren op signalen als schoolverzuim en beginnend risicogedrag, wordt ingezet op het voorkomen van zwaardere problematiek en strafbare feiten bij jeugdigen tussen de 12 en 18 jaar. KansRIJK is daarmee ontstaan vanuit praktijkervaring, maatschappelijke urgentie en de wens om preventief en samenwerkend op te treden, met oog voor zowel de jeugdige als de omgeving.
Vanuit welke principes werkt kansRIJK?
Professionals binnen kansRIJK werken vanuit een zorgvuldig opgebouwd theoretisch kader waarin de volgende uitgangspunten samenkomen:
- Risicovermindering (Risk-Need-Responsivity) – Gedegen risicoscreening en dynamische risico- en beschermende factoren aanpakken,
- Krachtgericht werken (Good Lives Model) – Behoeften in kaart brengen. Welzijn, talenten en doelen versterken,
- Oplossingsgericht werken – Kleine stappen vooruit, focus op mogelijkheden en uitgaan van de eigen motivatie en veranderbehoefte van de jeugdige en/of ouders,
- Werken aan Motivatie (Zelf-Determinatie Theorie) – Autonomie, competentie en verbondenheid bevorderen en daarmee motivatie,
- Multimodaal werken – Problemen aanpakken op meerdere leefgebieden,
- Netwerkversterkend werken – via zelfgekozen mentor en netwerk, werken aan duurzame gedragsverandering.
KansRIJK richt zich enerzijds op het in kaart brengen en verkleinen van de dynamische risicofactoren en op preventie. Tegelijkertijd richt KansRIJK zich op het in kaart brengen en het vergroten van de beschermende factoren, sluit KansRIJK aan bij de behoefte van de jeugdige en ouders en richt KansRIJK zich op het bevorderen van welzijn, veerkracht en talent van de jongeren. Hierbij wordt het netwerk van de jeugdige actief betrokken.
De regie van de begeleiding ligt bij de jeugdigen en ouders, KansRIJK ondersteunt, motiveert en begeleidt. Eigen keuzes, doelen en wensen zijn leidend in het traject.
Door het vroegtijdig inzetten van de forensische expertise vanuit KansRIJK wordt verdere afglijding in de criminaliteit of schoolverzuim voorkomen.
Hoe is kansRIJK opgebouwd?
De kansRIJK methodiek kent een aantal bouwstenen die bestaan uit: de Impactwaarden, Programmadoelen, Fasen, het Professionele Hart, de rollen van de kansRIJK werker en kansRIJK-elementen met bijbehorende Tools. Impactwaarden zijn de overkoepelende waarden en zeggen iets over de maatschappelijke impact van kansRIJK. Daaronder hangen concreet meetbare programmadoelen die worden nagestreefd met verschillende kernonderdelen en tools. De methodiek blijft altijd in ontwikkeling. Er zijn veel nieuwe tools en onderdelen ontwikkeld, en samen met de praktijk blijven we leren, reflecteren en verbeteren. Het is belangrijk ervaring op te doen, en nieuwe inzichten vervolgens weer te vertalen naar de methodiek.
KansRIJK heeft een preventief en vrijwillig karakter en is zo opgebouwd dat de regie altijd ligt bij de jeugdige en/of ouders, het gezin en het bredere netwerk. Tevens wordt er altijd samengewerkt met het lokale team en met het netwerk van de jeugdige waarvan een zelfgekozen steunfiguur onderdeel uit kan maken. Met een gezamenlijke analyse van zorgen, krachten en behoeften ontstaat een verdiepend beeld van de jeugdige en diens opgroeicontext, waaronder het gezin en andere (off- en online) leefwerelden. Een kansRIJK werker ziet daarbij het belang van de werkrelatie in het werken met jeugdigen en belangrijke personen uit zijn netwerk, en ziet zichzelf als, weliswaar tijdelijke, maar betekenisvolle passant in het leven van de jeugdigen en draagt samen met de jeugdigen en hun (in)formele netwerk bij aan een kansRIJK toekomstperspectief.
Wat kan kansRIJK bieden?
KansRIJK zet in op verandering met als doel: een jeugdige die positieve keuzes maakt, zich ondersteund voelt door zijn omgeving, en weer een positief perspectief ziet. De kansRIJK-werker kan op verschillende manieren ondersteuning bieden. Het is maar net wat nodig is. KansRIJK heeft drie vormen: kansRIJK Consult, kansRIJK Kort en kansRIJK Begeleiding.
Wat kan kansRIJK bieden?
KansRIJK Consult
Soms twijfelt het lokale team: is het gedrag van een jeugdige reden tot zorg of past het bij de normale ontwikkeling of welke hulp is passend om in te zetten? In zulke situaties kan een kansRIJK Consult uitkomst bieden.
Bij een kansRIJK Consult is er contact tussen de kansRIJK-werker en het lokale team. Er is geen cliëntcontact. De kansRIJK-werker denkt kort mee vanuit expertise over risicogedrag en stelt de juiste vragen om zicht te krijgen op wat er écht speelt en op wat nodig is, zodat het lokale team gericht en met vertrouwen weer verder kan. Het meedenken gebeurt anoniem en dus niet op naam van de jeugdige, ténzij ouders en jeugdige toestemming hebben gegeven dat de naam van de jeugdige bekend is.
KansRIJK Kort
Wanneer er matige of ernstige zorgen zijn over het gedrag van de jeugdige – vastgesteld met een specialistisch screeningsinstrument – kan kansRIJK Begeleiding worden ingezet. Ook hier is het essentieel dat de jeugdige en/of ouders dit zelf graag willen.
In een traject van 6 maanden (met mogelijk eenmaal verlenging van max. 6 maanden) werkt een kansRIJK-werker intensief samen met de jeugdige en/of ouders. Samen onderzoeken ze wat er precies speelt, welke krachten aanwezig zijn, en hoe het patroon van zorgen kan worden doorbroken. Er wordt maatwerk geboden: er worden samen afspraken gemaakt over wat nodig is om verandering in gang te zetten.
Bij de één gaat het om het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden, anders leren kijken naar gedrag of situaties, of ontdekken dat er meer oplossingen zijn dan gedacht. Soms is praktische hulp nodig, zoals bij het vinden van een stage of ondersteuning bij terugkeer naar school. Ook wordt gekeken naar steun uit de omgeving – denk aan een betrokken leraar, sportcoach, familielid of vriend(in). In bepaalde gevallen is rust in het gezin nodig, waarbij hulp bij dagbesteding of opvoedvragen van ouders onderdeel van het traject kan zijn. Wat de situatie ook is – kansRIJK biedt wat nodig is, niet meer en niet minder.
Wat is kansRIJK?
Binnen KansRIJK Consult geeft de kansRIJK werker het lokale team deskundig advies over zorgen van het gedrag van een jeugdige, zonder direct contact met de jeugdige zelf. Het doel is om snel helderheid te krijgen over wat nodig is en daarover te adviseren.
KansRIJK Kort is een kortdurende, vrijwillige ondersteuning waarbij samen met de jeugdige, ouders en het lokale team wordt onderzocht wat er speelt en welke hulp passend is. Dit kan variëren van een gesprek tot risicoscreening of een aantal gesprekken.
KansRIJK Begeleiding wordt ingezet bij ernstigere zorgen en biedt intensieve, op maat gemaakte begeleiding voor de duur van 6 maanden (met mogelijkheid tot verlenging). De jeugdige en ouders houden de regie, terwijl de kansRIJK werker helpt bij het doorbreken van risicogedrag om verdere afglijding in de criminaliteit en schoolverzuim te voorkomen.
Uitkomsten monitor kansRIJK
Begin 2026 door middels kwalitatieve en kwantitatieve gegevens te combineren een inzicht verkregen in de uitvoering, ervaren meerwaarde en knelpunten in de praktijk. Download de volledige monitor hieronder.
𝗗𝗲 𝗯𝗲𝗹𝗮𝗻𝗴𝗿𝗶𝗷𝗸𝘀𝘁𝗲 𝗰𝗼𝗻𝗰𝗹𝘂𝘀𝗶𝗲?
De kern van kansRIJK zit in contact maken in de leefwereld van de jeugdige, begrijpen wat er achter gedrag schuilgaat en samen met de jeugdige en het netwerk zoeken naar een haalbare volgende stap. Daarbij is de 𝘀𝗮𝗺𝗲𝗻𝘄𝗲𝗿𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗺𝗲𝘁 𝗴𝗲𝗺𝗲𝗲𝗻𝘁𝗲𝗻, 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝘄𝗶𝗷𝘀 𝗲𝗻 𝗮𝗻𝗱𝗲𝗿𝗲 𝗽𝗮𝗿𝘁𝗻𝗲𝗿𝘀 𝗿𝗼𝗻𝗱𝗼𝗺 𝗱𝗲 𝗷𝗲𝘂𝗴𝗱𝗶𝗴𝗲 van grote waarde om passende ondersteuning dichtbij en in samenhang te organiseren.
De monitor laat zien dat er een 𝘀𝘁𝗲𝘃𝗶𝗴𝗲 𝗽𝗿𝗮𝗸𝘁𝗶𝗷𝗸𝗯𝗮𝘀𝗶𝘀 ligt en dat professionals de werkzame elementen van kansRIJK herkennen en waarderen. Tegelijkertijd biedt de monitor waardevolle aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling en borging van de aanpak.